In veel winkels ziet de jaarlijkse inventarisatie er hetzelfde uit. Op een zondag komt iedereen, er wordt geteld op lijsten, iemand tikt het 's avonds over, en op maandag zijn er verschillen die niemand meer kan verklaren. Het kan ook anders: vaker tellen, in kleinere stukken, met een scanner en een systeem dat meteen laat zien wat er niet klopt.
Jaarlijks tellen of doorlopend tellen
Er zijn twee manieren om je voorraad te tellen, en de meeste winkels hebben ze allebei nodig:
- Een volledige telling, meestal aan het eind van het boekjaar. Je boekhouder wil dan de waarde van je voorraad weten.
- Doorlopend tellen, ook wel cyclisch tellen. Elke week of maand tel je een deel: één merk, één wand of één afdeling. Zo vind je fouten binnen een paar weken, en niet pas na een jaar.
Wie doorlopend telt, heeft bij de jaartelling veel minder verschillen, en is er dus ook sneller klaar mee.
De voorbereiding
Een telling is zo goed als de staat van je systeem op het moment dat je begint. Zorg daarom eerst dat alles wat al gebeurd is, ook geboekt is:
- Boek alle ontvangsten, retouren en overboekingen tussen filialen in.
- Zet webshoporders die betaald zijn maar nog niet verstuurd apart. Die zijn verkocht, ook al liggen ze nog in de winkel.
- Ruim op: dozen bij het juiste model, beschadigde artikelen apart.
- Verdeel de winkel in vaste zones: elke wand, het magazijn, de etalage, het retourvak en de plek onder de toonbank.
Vooral die laatste plekken worden vaak vergeten. De schoen in de etalage en het paar dat voor een klant opzij ligt, horen bij je voorraad.
Tellen met een scanner
Tel niet op het oog, maar scan de streepjescode van elke doos. Dan tel je meteen per maat en kleur, en kun je geen 42 voor een 42,5 aanzien. Een paar afspraken maken het betrouwbaar:
- Eén persoon per zone, van links naar rechts, van boven naar beneden.
- Elke doos scannen, ook als er tien dezelfde staan.
- Een doos zonder code of met een onbekende code apart leggen, niet overslaan.
Wat een EAN-code precies is en waarom elke maat zijn eigen code heeft, lees je in EAN-code uitgelegd.
Tellen tijdens openingstijden
Bij doorlopend tellen hoef je de winkel niet te sluiten. Kies een rustig moment en tel een zone in één keer af. Verkoop er tijdens het tellen niets uit, of tel die verkoop na afloop mee. Hoe kleiner de zone, hoe kleiner de kans dat er tussendoor iets gebeurt.
Verschillen bekijken voordat je ze boekt
Boek een verschil niet meteen weg. Kijk eerst wat er aan de hand kan zijn:
- Systeem zegt 2, je telt 0: ligt het paar in de etalage, in het magazijn of bij een webshoporder?
- Eén maat te veel en de maat ernaast één te weinig: dan is er vrijwel zeker een verkeerde maat verkocht of geruild. De totale voorraad klopt, de verdeling niet.
- Artikelen die wel in het systeem staan maar niet gescand zijn: zoek die eerst, voordat je ze op nul zet. Vaak liggen ze in een zone die nog niet geteld is.
Boeken en vastleggen
Zet een verschil pas recht als je weet dat je goed hebt gezocht. Leg erbij vast waarom, als je dat weet. Zo zie je na een paar tellingen welke oorzaken steeds terugkomen. Bewaar de uitkomst van de jaartelling, met de voorraadwaarde, voor je boekhouder.
Na de telling
Een telling is pas nuttig als je er iets van leert. Kijk welke merken of zones de meeste verschillen hadden, en waarom. Vaak zijn het dezelfde paar oorzaken: een ruil die niet goed geboekt is, een levering die maar half is ingeboekt, of een verkeerde maat bij het afrekenen. Als je die oorzaken aanpakt, wordt de volgende telling korter. Daarnaast helpt het om je voorraad per maat bij te houden, zodat een gat in een maatreeks je eerder opvalt.
Zo werkt het in Zwyk
In Zwyk tel je per locatie met een scanner. Tijdens het tellen zie je in aparte tabbladen wat al geteld is, waar verschillen zitten en wat nog niet geteld is. Verschillen bekijk je per artikel voordat je ze boekt. Na het boeken staat de voorraad goed, ook in je WooCommerce-webshop.