Onder de streepjes op een schoenendoos staan dertien cijfers. Voor de meeste winkeliers is dat gewoon "de barcode". Toch is het het belangrijkste nummer in je voorraad: het zegt precies welk model, welke kleur en welke maat er in die doos zit. Wie snapt hoe het werkt, voorkomt een hoop gedoe met de kassa, de webshop en de telling.
Wat een EAN-code is
EAN staat voor European Article Number. De officiële naam is tegenwoordig GTIN-13: Global Trade Item Number, in dertien cijfers. De codes worden uitgegeven via GS1, een organisatie met een vestiging in elk land. Een fabrikant krijgt van GS1 een eigen reeks nummers en geeft daaruit elk product een eigen code.
Een EAN-code bestaat uit drie delen:
- Het bedrijfsvoorvoegsel: de eerste zeven tot tien cijfers, van GS1 aan de fabrikant gegeven.
- Het artikelnummer: de cijfers die de fabrikant zelf per product kiest.
- Het controlecijfer: het laatste cijfer, berekend uit de andere twaalf. Daarmee ziet de scanner of hij de code goed heeft gelezen.
De eerste cijfers zeggen niet waar een product gemaakt is. Een code die met 87 begint, is via GS1 Nederland uitgegeven, maar de schoen kan prima uit Vietnam komen. Amerikaanse producten hebben soms een UPC-code van twaalf cijfers. Een scanner leest die ook, en je kunt hem als EAN schrijven door er een 0 voor te zetten.
Waarom elke maat een eigen code heeft
Voor GS1 is elke variant een eigen product. Een hardloopschoen in zwart, maat 42, heeft een andere EAN-code dan dezelfde schoen in zwart, maat 42,5, of in blauw, maat 42. Daardoor weet je kassa bij het scannen precies welke variant er over de toonbank gaat, en gaat er bij de voorraad precies die ene maat af.
Het is dus belangrijk dat je bij het afrekenen de doos scant die de klant meeneemt, en niet de doos van het paar dat hij gepast heeft. Anders klopt de verkoop, maar zit er een verschil in je voorraad per maat.
EAN, SKU en artikelnummer: het verschil
In een winkel kom je drie soorten nummers tegen, en ze worden vaak door elkaar gehaald:
- Het artikelnummer van de leverancier, ook wel modelcode of stijlnummer. Dat geldt meestal voor het model en de kleur, niet voor de maat.
- De SKU, een code die je zelf of je webshop bedenkt. Handig binnen je eigen systemen, maar niemand anders kent hem, en hij verandert zodra iemand een nieuwe indeling bedenkt.
- De EAN-code, uniek per variant en wereldwijd hetzelfde. Hij staat op de doos, in het bestand van de leverancier en op het label in je winkel.
Een fabrikant hoort een EAN-code niet opnieuw te gebruiken voor een ander product. Daarom is de EAN de beste sleutel om je kassa, je webshop en je leveranciersbestanden aan elkaar te knopen. Waarom koppelen op SKU zo vaak misgaat, lees je in kassasysteem koppelen aan WooCommerce.
Artikelen zonder EAN-code
Niet alles heeft een streepjescode. Denk aan eigen producten, oude voorraad of merkloze accessoires. Je hebt dan twee mogelijkheden:
- Een interne code. GS1 heeft codes die met een 2 beginnen gereserveerd voor gebruik binnen je eigen winkel. Die kun je zelf uitgeven en op een label printen. Buiten je winkel betekenen ze niets.
- Een echte EAN-code. Verkoop je eigen producten ook via Google Shopping, een marktplaats of andere winkels, dan heb je een officiële code nodig. Die vraag je aan bij GS1 Nederland.
Wat er in de praktijk misgaat
De meeste problemen met EAN-codes hebben dezelfde paar oorzaken:
- Dezelfde code op twee artikelen. Een artikel is twee keer aangemaakt, bijvoorbeeld bij een nieuwe kleur. De scanner vindt er dan twee, en de voorraad gaat bij het verkeerde af.
- Excel maakt de code kapot. Open je een leveranciersbestand in Excel, dan ziet het programma een EAN-code als getal. Je krijgt dan iets als 8,72016E+12, of de voorloopnul van een UPC-code verdwijnt. Zet de kolom op tekst voordat je het bestand opslaat.
- Een nieuwe kleur die je kassa nog niet kent. De doos komt binnen, maar de code staat niet in je systeem. Lees het artikelbestand van de leverancier in voordat de levering er is.
- Een sticker op de verkeerde doos. Zeldzaam, maar het gebeurt. Twijfel je, kijk dan naar het label in de schoen zelf.
Scannen in de winkel
Een gewone USB-handscanner werkt als een toetsenbord: hij typt de cijfers in het veld waar je cursor staat en geeft een Enter. Daar is geen speciale software voor nodig. Voor het tellen van je voorraad is een scanner veel betrouwbaarder dan tellen op het oog, omdat je dan meteen per maat telt.
Zo werkt het in Zwyk
In Zwyk loopt alles via de EAN-code: het zoekveld van de kassa, het scannen bij afrekenen en tellen, het inlezen van leveranciersbestanden en de koppeling met je WooCommerce-webshop. Zo verwijst één streepjescode overal naar dezelfde maat en kleur.